Tag Archives: nick cave

De ziel van het naakte leven volgens Nick Cave’s Push the Sky Away

Ik heb me lang afgevraagd wat de titelsong van Nick Cave’s Push the Sky Away te betekenen zou kunnen hebben:

 I was right

I was right

Oh, the sun, the sun

The sun is rising from the field

Het is een treurig lied waar je geneigd bent veel achter te zoeken. Het lied gaat over een man die het leven niet langer ziet zitten maar zichzelf oproept door te blijven ademen en de dood tegen beter in uit te stellen:

I’ve got a feeling

I just can’t shake

I’ve got a feeling

That just won’t go away

 

You’ve got to just

Keep on pushing

Keep on pushing

Push the sky away

Toen ik Adam Johnson’s verhaal over Katrina in Als het lot lacht herlas viel toch een ander licht op de liedtekst. In dit verhaal figureren de geliefden Nonc en Relle die beiden AA bijeenkomsten bezoeken in New Orleans. Tijdens de bijeenkomsten spreekt Relle over Nonc als een vriend die niet bij naam wordt genoemd, en geeft ze aan hem te willen helpen. Net als de andere aanwezigen weet Nonc dat zij het over hem heeft. “’Ik kan niet voor je vriend spreken’, zegt Nonc, ‘maar misschien denkt hij: bedankt voor die hand, en heeft ie de boel onder controle. Misschien heeft hij op dit moment geen hulp nodig’. … ‘Ik bedoel alleen dat je vriend zich aardig redt. Hij overleeft toch? Hij zet de ene voet voor de andere, en het lukt hem’” (58-59). Ik bedacht me dat Caves lied aandacht vraagt voor een register van het leven voorbij alle plannen en doelen, een leven als bare life dat de ene stap voor de andere zet zonder verdere plichtplegingen.

De zin van dit naakte leven kan blijken door de discussie tussen Nonc en zijn vriendin voor een moment te volgen. De levensopvatting van Nonc staat namelijk lijnrecht tegenover die van zijn vriendin en geliefde. Volgens Relle denkt Nonc maar dat hij het redt: “’Maar hij zit vast, en nergens heen gaan is achteruit gaan. Ik maak plannen, weet je. Ik probeer hem mee te krijgen’”. Vervolgens spreekt zij hem direct aan: “’Ik maak wat van je’, zegt ze. Ze kijkt Nonc in de ogen. ‘Niemand heeft dat ooit gedaan, niemand die genoeg om je gaf om die moeite te nemen. Pak mijn hand, laat me iets van je maken’”. De levensopvatting van Relle wordt getekend door het plannen en maken, terwijl Nonc beseft dat de zin van het bestaan niet wordt geconstitueerd door dit soort plannen als transcendent oriëntatiepunten, maar in de pure immanentie van de ene stap voor de andere gelegen is. Dit ziet ook Cave:

And if your friends think

That you should do it different

And if they think

That you should do it the same

 

You’ve got to just

Keep on pushing

Keep on pushing

Push the sky away

Cave ervaart niet alleen dat het naakte leven vooraf gaat aan alle ideeën en plannen van anderen, maar ook aan al je eigen plannen en doelen met je leven:

And if you’re feeling

You’ve got everything you came for

If you got everything

And you don’t want no more

 

You’ve got to just

Keep on pushing

Keep on pushing

Push the sky away

Het naakte leven bestaat niet in het observeren van anderen of jezelf, niet in reflectie op je doelen en wensen, maar in de pure immanentie van de ene stap voor de andere. Tegelijkertijd is dit naakte leven niet louter vegetatief en afhankelijk van z’n omgeving, of getekend door het automatisme van het hart. Anders zou geen aandacht hoeven te worden gevraagd voor de noodzaak to push the sky away. Eerder wordt het naakte leven vergeleken met de gang van de zon die elke ochtend weer stap voor stap te voorschijn komt om weer onder te gaan, zonder plan en zonder doel en volledig immanent. Het is dit naakte leven dat de ene stap voor de andere zet en zo altijd al leeft vóór al onze plannen en doelen, dat de ziel van de mens volgens Cave kenmerkt.

And some people

Say it’s just rock ‘n roll

Oh, but it gets you

Right down to your soul